Loopt je fietsband steeds leeg terwijl je geen duidelijk gaatje ziet? Dan kan het ventiel de oorzaak zijn. Een ventiel fiets vervangen is meestal een kleine klus, zolang je eerst weet welk type ventiel je hebt en of je alleen de kern, het binnenwerk of toch de binnenband moet aanpakken.
Wanneer het ventiel van je fiets aan vervanging toe is
Een slecht ventiel merk je vaak pas als je de band oppompt. De pomp sluit niet lekker aan, er ontsnapt lucht rond het ventiel of de band is na een paar uur alweer slap. Toch is het verstandig om niet meteen een nieuw onderdeel te monteren. Controleer eerst of de lucht echt via het ventiel wegloopt.
Het ventiel lekt of houdt geen lucht vast
De simpelste controle doe je met een beetje water en afwasmiddel. Maak wat sop, smeer dat rond het ventiel en pomp de band op. Verschijnen er belletjes bij de opening of rond de voet van het ventiel, dan ontsnapt daar lucht.
- Belletjes bovenaan het ventiel wijzen vaak op een versleten of loszittende ventielkern.
- Belletjes bij de velg kunnen duiden op schade rond de ventielvoet van de binnenband.
- Geen belletjes bij het ventiel? Controleer dan de rest van de binnenband en de buitenband.
Bij een Schrader ventiel en sommige Franse ventielen kun je vaak alleen de ventielkern vervangen. Bij een Hollands ventiel gaat het meestal om het losse binnenwerk. Zit het ventiel vast aan de binnenband en is de voet beschadigd, dan is een nieuwe binnenband meestal de beste oplossing.
Het ventiel is krom, beschadigd of vast gaan zitten
Een ventiel hoeft niet te lekken om toch aan vervanging toe te zijn. Als het ventiel scheef staat, verbogen is of beschadigde schroefdraad heeft, wordt oppompen lastig en kan de afdichting slechter worden. Dat gebeurt bijvoorbeeld als een pomp scheef van het ventiel is getrokken of als de fiets hard is omgevallen.
Ook vuil en roest kunnen voor problemen zorgen. Een dopje dat niet los wil, een pinnetje dat blijft hangen of een ringetje dat niet meer soepel draait, zijn signalen dat het tijd is om het ventiel goed na te kijken. Forceer niets: kleine onderdelen breken sneller dan je denkt.
Welk fietsventiel je op je band hebt
Voor je een nieuw ventiel koopt, moet je weten welk type op je fiets zit. De drie soorten die je het vaakst tegenkomt zijn het Hollands ventiel, het Frans ventiel en het Schrader ventiel. Ze verschillen in vorm, bediening en soms ook in wat je precies kunt vervangen.
| Type ventiel | Herkenning | Komt vaak voor op |
|---|---|---|
| Hollands ventiel | Recht, eenvoudig ventiel met los binnenwerk | Stadsfietsen, omafietsen, kinderfietsen |
| Frans ventiel | Smal ventiel met klein schroefje bovenaan | Racefietsen, sportieve fietsen, sommige e-bikes |
| Schrader ventiel | Dik ventiel dat lijkt op een autoventiel | Mountainbikes, BMX-fietsen, kinderfietsen |
Hollands ventiel herkennen
Een Hollands ventiel, ook wel Dunlopventiel genoemd, zie je veel op gewone stadsfietsen. Het ventiel is vrij recht en heeft vaak een los binnenwerk dat je uit het ventiel kunt draaien. Bovenop zit meestal een dopje; daaronder vind je het deel dat de lucht tegenhoudt.
Bij dit type hoef je niet altijd de hele binnenband te vervangen. Als alleen het binnenwerk lekt of versleten is, kun je dat vaak los vervangen. Controleer wel of het rubber rond de ventielvoet nog heel is. Is dat gescheurd, dan helpt een nieuw binnenwerk niet genoeg.
Frans ventiel herkennen
Een Frans ventiel, ook Presta genoemd, is duidelijk smaller dan de andere twee soorten. Bovenaan zit een klein schroefje dat je losdraait voordat je gaat pompen. Druk je daarna kort op het topje, dan hoor je lucht ontsnappen.
Dit ventiel komt veel voor bij racefietsen en fietsen met smallere velgen. Sommige Franse ventielen hebben een vervangbare kern, andere niet. Kijk daarom goed of er vlak onder het topje platte kantjes zitten waar een ventielsleuteltje op past. Ontbreekt dat, dan is de kern vaak niet los bedoeld.
Schrader ventiel herkennen
Een Schrader ventiel lijkt op het ventiel van een autoband. Het is dikker dan een Frans ventiel en heeft in het midden een klein pinnetje. Als je dat pinnetje indrukt, loopt de lucht direct uit de band.
Het voordeel is dat veel pompen erop passen. De ventielkern is meestal los te vervangen met een ventielsleuteltje. Let wel op de diameter: een Schrader ventiel past niet zomaar in een velg die gemaakt is voor een smal Frans ventiel.
Wat je nodig hebt om een fietsventiel te vervangen
Leg eerst alles klaar. Zo voorkom je dat je halverwege met een lege band en zoekgeraakte ringetjes zit. Voor veel ventielklussen heb je weinig nodig, maar het juiste kleine gereedschap maakt het verschil.
Gereedschap voor het losmaken en vervangen
- Fietspomp met passende kop: controleer of je pomp geschikt is voor Hollands, Frans of Schrader.
- Ventielsleuteltje: handig voor Schrader kernen en sommige Franse ventielkernen.
- Kleine tang: alleen voorzichtig gebruiken als een onderdeel vastzit; beschadig de schroefdraad niet.
- Bandenlichters: nodig als je de binnenband deels uit de buitenband moet halen.
- Bakje of doekje: voor dopjes, moertjes en kleine ventieldelen.
- Sopje: om na afloop te controleren of er nog lucht ontsnapt.
Moet het wiel uit de fiets, dan heb je mogelijk ook een passende sleutel voor de asmoeren nodig. Bij fietsen met derailleur, naafversnelling of rollerbrake is het slim om eerst te kijken hoe alles vastzit voordat je iets losmaakt.
Het juiste ventiel of de juiste ventielkern kiezen
Neem het oude onderdeel mee naar de fietsenwinkel of vergelijk het thuis nauwkeurig met het nieuwe onderdeel. Let vooral op type, diameter en lengte. Bij hoge velgen, zoals bij sommige racefietsen, kan een te kort Frans ventiel lastig of zelfs onmogelijk op te pompen zijn.
- Kies bij twijfel hetzelfde ventieltype als er al op de fiets zit.
- Controleer of je alleen de kern kunt vervangen of dat het ventiel vast aan de binnenband zit.
- Gebruik geen Schrader ventiel in een velg die bedoeld is voor een Frans ventiel.
- Vervang een oude binnenband liever helemaal als het rubber rond de ventielvoet scheurtjes heeft.
Zo vervang je een fietsventiel stap voor stap
Werk rustig en zet de fiets stevig neer. Bij een voorwiel kun je vaak goed bij het ventiel zonder het wiel uit de fiets te halen. Bij een achterwiel of een stugge buitenband is wat extra ruimte prettiger.
Laat de band leeglopen en maak het ventiel los
Laat eerst alle lucht uit de band. Bij een Frans ventiel draai je het kleine schroefje bovenaan los en druk je het topje in. Bij een Schrader ventiel druk je het pinnetje in het midden in. Bij een Hollands ventiel draai je het bovenste deel of het binnenwerk voorzichtig los, afhankelijk van het model.
Draai daarna een eventueel borgmoertje bij de velg los. Leg dopje, moertje en andere kleine delen meteen apart. Als je de binnenband nodig hebt, haal dan één kant van de buitenband voorzichtig van de velg met bandenlichters.
Haal het oude ventiel of de ventielkern eruit
Bij een losse ventielkern draai je de kern recht los met een ventielsleuteltje. Doe dat met weinig kracht. Komt de kern niet soepel los, controleer dan of je het juiste deel vasthebt. Te hard draaien kan de kern of schroefdraad beschadigen.
Bij een Hollands ventiel trek of draai je het binnenwerk eruit, afhankelijk van de uitvoering. Is de ventielvoet van de binnenband beschadigd, trek de binnenband dan een stuk naar buiten en bekijk het rubber rond het ventiel. Scheurtjes op die plek betekenen meestal dat de binnenband vervangen moet worden.
Plaats het nieuwe ventiel en draai alles goed vast
Maak de opening rond het ventiel schoon voordat je het nieuwe onderdeel plaatst. Zand of vuil tussen de onderdelen kan later alsnog lekkage veroorzaken. Zet het ventiel recht door het gat in de velg en zorg dat de binnenband niet gedraaid ligt.
- Draai een ventielkern eerst met de hand vast.
- Gebruik gereedschap alleen voor een kleine laatste slag.
- Zet een borgmoertje handvast; te strak kan de ventielvoet belasten.
- Controleer of de buitenband nergens de binnenband inklemt.
Pomp de band op en controleer op lekkage
Pomp de band eerst een klein beetje op. Kijk of het ventiel recht blijft staan en of de buitenband overal netjes in de velg ligt. Daarna pomp je verder tot de spanning die op de zijkant van de band staat.
Doe tot slot opnieuw wat sop rond het ventiel. Zie je geen belletjes en blijft de band na een korte proefrit stevig, dan zit het ventiel goed. Loopt de band toch leeg, zoek dan verder naar een lek in de binnenband, buitenband of bij het velglint.
Conclusie
Een fietsventiel vervangen is goed zelf te doen als je eerst het juiste ventieltype bepaalt. Vervang alleen de kern of het binnenwerk wanneer dat kan, maar kies voor een nieuwe binnenband als de ventielvoet beschadigd is. Controleer na montage altijd met een sopje, zodat je zeker weet dat de band lucht vasthoudt.
